Nguồn gốc Tiramisu: Lịch sử và câu chuyện ra đời của món bánh Ý

Nguồn gốc Tiramisu: Lịch sử và câu chuyện ra đời của món bánh Ý

Tiramisu ngày nay đã trở thành một biểu tượng của ẩm thực Ý, xuất hiện từ những nhà hàng cao cấp đến các quán cà phê trên khắp thế giới.

Thế nhưng, đằng sau những lớp bánh ladyfinger thấm cà phê, kem mascarpone béo mịn và lớp cacao phủ trên cùng lại là một câu chuyện lịch sử phức tạp hơn nhiều so với vẻ ngoài của món tráng miệng này.

Tiramisu có nguồn gốc từ đâu?

Tiramisu có nguồn gốc từ miền Bắc nước Ý, và thành phố Treviso thuộc vùng Veneto thường được xem là nơi gắn liền với sự ra đời của phiên bản Tiramisu hiện đại.

Tuy nhiên, lịch sử món bánh không bắt đầu hoàn toàn từ một công thức mới được tạo ra vào một thời điểm cụ thể. Trước khi Tiramisu xuất hiện, ẩm thực Ý đã có nhiều món tráng miệng sử dụng những thành phần tương tự như lòng đỏ trứng, đường, mascarpone, cà phê và bánh quy.

Trong đó, sbatudin – hỗn hợp lòng đỏ trứng đánh với đường phổ biến ở vùng Treviso – thường được nhắc đến như một trong những tiền thân về mặt ý tưởng.

Những món ăn này chưa phải Tiramisu theo nghĩa hiện đại, nhưng cho thấy các nguyên liệu và kỹ thuật làm nên món bánh đã tồn tại trong ẩm thực địa phương từ trước.

Nguồn gốc ra đời của Tiramisu

Nếu Treviso là địa danh gắn liền với lịch sử Tiramisu, thì Alba Campeol và nhà hàng Le Beccherie là những cái tên quan trọng trong câu chuyện hình thành phiên bản hiện đại của món bánh.

Theo tư liệu do Le Beccherie ghi lại, quá trình tạo ra Tiramisu bắt đầu từ những nguyên liệu và món ăn quen thuộc trong ẩm thực địa phương, sau đó được phát triển thành một món tráng miệng hoàn chỉnh.

Một trong những nguồn cảm hứng được nhắc đến là sbatudin, hỗn hợp lòng đỏ trứng đánh với đường vốn phổ biến ở vùng Treviso. Đây là một món ăn đơn giản, giàu năng lượng và từng được sử dụng trong các gia đình địa phương.

Từ nền tảng này, Alba Campeol cùng đầu bếp bánh Roberto Linguanotto bắt đầu thử nghiệm việc kết hợp hỗn hợp trứng với mascarpone, bánh Savoiardi và cà phê.

Trong quá trình thử nghiệm vào khoảng 1971–1972, các thành phần dần được kết hợp thành cấu trúc đặc trưng của Tiramisu: bánh Savoiardi được nhúng cà phê, xếp xen kẽ với lớp kem mascarpone và cuối cùng phủ cacao lên trên. Sự kết hợp này tạo nên sự tương phản giữa vị đắng của cà phê và cacao, vị béo mịn của mascarpone và vị ngọt của lớp kem, đồng thời mang lại kết cấu mềm nhưng vẫn có độ chắc nhất định.

Đến năm 1972, Tiramesù được đưa vào thực đơn của Le Beccherie tại Treviso. Đây là cột mốc quan trọng trong lịch sử món bánh, bởi từ thời điểm này, công thức không chỉ tồn tại như một thử nghiệm trong căn bếp mà trở thành một món tráng miệng được phục vụ và ghi nhận tại nhà hàng.

Ai là cha đẻ của Tiramisu?

Nếu gọi một người là “cha đẻ” của Tiramisu, Roberto Linguanotto thường được nhắc đến vì ông là đầu bếp bánh trực tiếp tham gia thử nghiệm và hoàn thiện công thức tại Le Beccherie.

Tuy nhiên, cách gọi này dễ làm đơn giản hóa quá trình hình thành món bánh, bởi Alba Campeol cũng giữ một vai trò quan trọng trong việc hình thành ý tưởng ban đầu.

Điểm đáng chú ý là hai người không đóng cùng một vai trò. Campeol cung cấp nền tảng ý tưởng, xuất phát từ sbatudin – lòng đỏ trứng đánh với đường vốn quen thuộc ở Treviso – và mong muốn phát triển nó thành một món tráng miệng mới.

Linguanotto đảm nhận phần kỹ thuật, thử nghiệm cách kết hợp hỗn hợp trứng với mascarpone, savoiardi và cà phê để tạo nên cấu trúc Tiramisu mà chúng ta biết ngày nay.

Vì vậy, nếu xem quá trình này dưới góc độ phát triển sản phẩm, Campeol có thể được xem là người đưa ra concept, còn Linguanotto là người chuyển concept đó thành công thức có thể phục vụ tại nhà hàng.

Tiramisu hiện đại vì thế không thực sự là sản phẩm của một “khoảnh khắc phát minh”, mà là kết quả của quá trình kết hợp giữa ý tưởng ẩm thực, kỹ thuật làm bánh và những nguyên liệu vốn đã quen thuộc với ẩm thực Treviso.

Đọc thêm: “Top 7 loại bánh tiramisu hot trend”

Tiramisu đã trở nên nổi tiếng như thế nào?

Từ Treviso, Tiramisu dần vượt ra khỏi phạm vi miền Bắc nước Ý và nhanh chóng được biết đến tại nhiều quốc gia. Đặc biệt từ thập niên 1980, món tráng miệng này bắt đầu xuất hiện ngày càng phổ biến tại các nhà hàng ở châu Âu và Mỹ, rồi tiếp tục lan rộng cùng sự phát triển của ẩm thực Ý trên toàn cầu.

Một phần sức hút của Tiramisu nằm ở chính sự đơn giản nhưng hài hòa trong công thức. Không cần kỹ thuật làm bánh quá phức tạp, chỉ với Savoiardi thấm cà phê, kem mascarpone, trứng, đường và cacao, món bánh tạo ra sự tương phản giữa vị béo mịn, ngọt dịu và đắng nhẹ, cùng kết cấu mềm ẩm đặc trưng.

Tiramisu cũng dễ thích nghi với khẩu vị và văn hóa ẩm thực ở những thị trường khác nhau. Từ công thức truyền thống, người ta bắt đầu sáng tạo thêm nhiều phiên bản với chocolate, trái cây, trà xanh, rượu hoặc các loại kem khác. Chính khả năng giữ được bản sắc nhưng vẫn linh hoạt để biến tấu đã giúp Tiramisu duy trì sức hút và trở thành một trong những món tráng miệng Ý phổ biến nhất trên thế giới.

Những cột mốc quan trọng trong lịch sử Tiramisu

Các mốc trên dựa chủ yếu vào lịch sử được Le Beccherie ghi nhận và các tư liệu báo chí về quá trình hình thành Tiramisu.

Từ món tráng miệng Treviso đến biểu tượng ẩm thực Ý

Điều làm nên sức sống của Tiramisu không chỉ nằm ở công thức, mà còn ở khả năng kể câu chuyện về ẩm thực Ý qua những nguyên liệu rất quen thuộc: cà phê, mascarpone, trứng, đường và cacao. Một món bánh không cầu kỳ về hình thức nhưng lại có sự tương phản rõ rệt về hương vị và kết cấu, đủ để tạo dấu ấn riêng.

Và có lẽ đó cũng là lý do Tiramisu vẫn tiếp tục được biến đổi mà không mất đi bản sắc. Dù xuất hiện dưới hình thức nào, từ một phần bánh truyền thống đến những sáng tạo hiện đại trong nhà hàng và ngành F&B, Tiramisu vẫn được nhận diện qua tinh thần cốt lõi của nó.

Từ một món tráng miệng gắn với một nhà hàng ở Treviso, Tiramisu đã trở thành một trong những trường hợp tiêu biểu cho cách một sáng tạo ẩm thực hiện đại có thể nhanh chóng trở thành “truyền thống” của cả một nền ẩm thực.

Tài liệu tham khảo:

The History of Tiramisu: The Origins at Le Beccherie in Treviso | Le Beccherie Treviso